Handleiding SuperBead
Installatie- en gebruikershandleiding voor het SuperBead-filter
SuperBead-filters worden geproduceerd door:
Air-Aqua BV
Weth. Ohmannstraat 1
7951 SB Staphorst
Nederland
+31 (0)522 468 963
info@air-aqua.com
Inhoudsopgave
- 1. Voorwoord
- 2. Gebreken, aanspraken en disclaimer
- 2.1 Gebreken en schadevergoeding
- 2.2 Garantie
- 2.3 Controle en melden van gebreken
- 2.4 Onjuist gebruik
- 2.5 Product retourneren
- 2.6 Aanspraken
- 2.7 Vervangingsonderdelen
- 2.8 Wijzigingen voorbehouden
- 3. Algemeen
- 3.1 Waterkwaliteit
- 3.2 Eenvoudig schoonmaken
- 3.3 Flexibel en veelzijdig
- 3.4 Eenvoudig te installeren en te gebruiken
- 4. De plaats kiezen
- 4.1 Dicht bij een afvoer voor het spoelwater
- 4.2 De hevelhoogte
- 4.3 Een stevige ondergrond
- 4.4 Bereikbaar voor onderhoud
- 4.5 Buiten of overdekt?
- 4.6 Standaard stromingspatroon
- 4.7 Zo werkt het
- 5. Het SuperBead-filter monteren
- 5.1 Aansluitmateriaal
- 5.2 Vullen met beads
- 5.3a Inlaat/afvoer onderzijde – metrisch
- 5.3b Inlaat/afvoer onderzijde – inch
- 5.4 Uitlaat bovenzijde
- 5.5 De afvoer verlengen
- 5.6 Montagetips
- 6. De juiste pomp kiezen
- 6.1 Minimale opvoerhoogte
- 6.2 Maximale druk
- 6.3 Welke pomp?
- 6.4 Voorfilters en korven
- 7. Belangrijke punten
- 7.1 Hevelwerking en onderdruk
- 7.2 Het water beluchten
- 7.3 Terugslagkleppen en voetkleppen
- 7.4 De SuperBead gebruiken zonder voorfilter
- 8. Het filter voor het eerst opstarten
- 9. Het filter laten inlopen
- 9.1 Op gang komen van de nitrificatie
- 10. Wanneer spoelen?
- 10.1 De standaard spoeling
- 10.2 Aanbevolen minimale spoelfrequentie
- 10.3 Volautomatisch spoelen
- 11. Onderhoud op lange termijn
- 11.1 Controle
- 11.2 Extra maandelijks onderhoud
- 11.3 Terugslagkleppen
- 11.4 Pompkorven
- 11.5 Zeven in afvoer en uitlaat
- 12. Gebruik in de winter
- 12.1 Het filter uitzetten in de winter
- 13. Waterkwaliteit op peil houden
- 13.1 Gedeeltelijk water verversen
- 13.2 Spoelen als waterverversing
- 13.3 Vijver en vissen in de gaten houden
- 14. Problemen oplossen
- Bijlage: De SuperBead combineren met andere filters
1. Voorwoord
Deze handleiding is bedoeld om u juiste en volledige informatie te geven.
Bewaar deze handleiding goed. Geef bij verkoop van het filter de volledige handleiding door aan de nieuwe eigenaar.
Lees deze handleiding zorgvuldig door voordat u het product installeert. Is er iets onduidelijk, begrijpt u de montage-instructies niet helemaal of heeft u vragen over het product? Neem dan contact op met de winkel waar u het heeft gekocht.
Op alle producten zijn de Algemene Voorwaarden van Air-Aqua van toepassing.
2. Gebreken, aanspraken en disclaimer
Heeft u dit product als consument gekocht, dan behoudt u altijd uw wettelijke rechten (de wettelijke garantie) tegenover de winkel waar u het heeft gekocht. Niets in dit hoofdstuk beperkt die rechten. Als een bepaling hieronder in strijd is met dwingend consumentenrecht, geldt de wet.
Daarnaast zijn de Algemene Voorwaarden van Air-Aqua van toepassing. Waar in dit hoofdstuk zakelijke klanten staat, geldt de bepaling alleen voor klanten die het product kopen in de uitoefening van hun bedrijf, zoals dealers en installateurs.
2.1 Gebreken en schadevergoeding
Het product moet op het moment van levering vrij zijn van gebreken. Kleine afwijkingen in uiterlijk of afwerking die het gebruik van het product niet beïnvloeden, gelden niet als gebrek.
De staat, levensduur en bruikbaarheid van het product worden bepaald door de productspecificaties en deze handleiding. Mondelinge afspraken en uitspraken in reclame zijn alleen bindend als wij ze schriftelijk hebben bevestigd.
Wilt u het product gebruiken voor een ander doel dan in deze handleiding beschreven? Controleer dan eerst zorgvuldig of het daarvoor geschikt is. Voor toepassingen die wij niet schriftelijk hebben goedgekeurd, geven wij geen garantie en aanvaarden wij geen aansprakelijkheid. Wijzigingen aan het product doen de fabrieksgarantie vervallen.
De gebruiker is verantwoordelijk voor het juiste gebruik van het filter. Deze handleiding ontslaat u niet van uw verantwoordelijkheid voor een juiste en veilige installatie, bediening en onderhoud van het filter.
Wij zijn niet aansprakelijk voor schade door onjuiste installatie, leidingwerk of aansluitingen, of doordat het filter niet regelmatig is schoongemaakt of onderhouden. Zulke schade valt niet onder de garantie. Dit laat aansprakelijkheid die wettelijk niet kan worden uitgesloten onverlet, zoals aansprakelijkheid voor gebrekkige producten.
2.2 Garantie
Heeft het product een gebrek dat onder de garantie valt, dan zullen wij het naar onze keuze herstellen of vervangen. Lukt dat niet of is het niet mogelijk, dan kan de klant de koop ontbinden.
De garantie geldt voor het filter zelf. Voor zover de wet dat toestaat, zijn wij niet aansprakelijk voor gevolgschade, of voor schade door een storing of uitval van het filter, zoals verlies van dieren.
2.3 Controle en melden van gebreken
Controleer het product zo snel mogelijk na levering. Meld zichtbare transportschade direct bij de vervoerder of bezorgdienst, en noteer die bij voorkeur op de afleverbon.
- Consumenten: meld een gebrek binnen twee maanden nadat u het heeft ontdekt bij uw winkel.
- Zakelijke klanten: controleer de goederen direct na levering en meld gebreken onverwijld schriftelijk; verborgen gebreken direct nadat ze zijn ontdekt. Gebeurt dat niet, dan vervalt de garantie.
2.4 Onjuist gebruik
Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor onjuist gebruik, onjuiste toepassing, onjuist onderhoud of onjuiste behandeling van het product door de klant of derden, en ook niet voor normale slijtage. Dit geldt in het bijzonder voor de gevolgen van thermische, chemische, elektrochemische of elektrische invloeden, en voor het niet opvolgen van de instructies in deze handleiding. Hetzelfde geldt voor schade door wijzigingen of aanpassingen die wij niet vooraf hebben goedgekeurd.
2.5 Product retourneren
Neem eerst contact op met uw winkel voordat u een product terugstuurt. Verstuur het in stevige, breukvaste verpakking. De afzender is verantwoordelijk voor schade door onvoldoende verpakking. Schade door onjuist gebruik komt in principe voor rekening van de klant.
2.6 Aanspraken
Consumenten: de wettelijke termijnen voor aanspraken zijn van toepassing.
Zakelijke klanten: aanspraken tegen ons verjaren één jaar na levering van de goederen, ongeacht de rechtsgrond. Dit geldt niet voor aanspraken op grond van het bewust verzwijgen van gebreken, letsel of schade aan de gezondheid, of schade door opzet of grove nalatigheid.
2.7 Vervangingsonderdelen
Wij houden vervangingsonderdelen ten minste 5 jaar na de eerste levering van het product beschikbaar. Voor vervangingsonderdelen gelden onze actuele prijslijsten.
2.8 Wijzigingen voorbehouden
Wij mogen het product op elk moment zonder voorafgaande aankondiging wijzigen, zolang de wijzigingen de betrouwbaarheid of kwaliteit verbeteren. De specificaties die bij uw aankoop zijn bevestigd, blijven altijd gegarandeerd.
3. Algemeen
Gefeliciteerd met de aankoop van uw nieuwe filter.
3.1 Waterkwaliteit
SuperBead-filters zijn ideaal voor koivijvers, siervisbassins, bewaarbassins voor vis en aquacultuur. Ze zorgen voor uitstekend helder water en werken tegelijk als efficiënt biologisch filter dat visafval afbreekt. Een filter van de juiste grootte kan dit zelfstandig, maar kan ook worden gecombineerd met andere filterapparatuur.
3.2 Eenvoudig schoonmaken
Het grootste voordeel van de SuperBead is hoe eenvoudig hij schoon te maken is. U zet de pomp uit en opent de afvoerkraan om de spoeling te starten. Geen natte handen! Het opgevangen vuil komt los van de beads en wordt weggespoeld.
Door regelmatig te spoelen verwijdert u visafval uit het systeem voordat het volledig is afgebroken. Dit verlaagt de voedingsstoffenbelasting sterk en verbetert de waterkwaliteit voor uw vissen. Met de automatische uitbreiding verloopt het hele proces, inclusief het openen van de kraan, automatisch.
3.3 Flexibel en veelzijdig
Gebruik de SuperBead als zelfstandig filter, of om een bestaand filtersysteem te versterken. U kunt hem naast de vijver plaatsen of verder weg; aan de vijverrand, ruim boven de vijver of onder waterniveau. Verstop hem achter een struik of schutting, of zet hem in een schuur of garage. Hij neemt maar een fractie van de ruimte in van veel andere filtertypes, en er is geen zwaar graafwerk nodig.
3.4 Eenvoudig te installeren en te gebruiken
De SuperBead heeft geen extra blowers of meerwegkranen nodig om te werken of te spoelen. Zoals bij elk apparaat werkt hij het best als hij goed is geïnstalleerd en onderhouden. Neem daarom even de tijd om deze handleiding door te lezen voordat u begint, zodat u het meeste uit uw nieuwe filter haalt.
4. De plaats kiezen
Een verkeerde plaats kan ervoor zorgen dat het filter minder goed werkt of dat onderhoud later lastig wordt. Het filter kan op enige afstand van de vijver staan, maar dan heeft u bredere leidingen en mogelijk een sterkere pomp nodig om de extra weerstand in de langere leidingen te overwinnen.
4.1 Dicht bij een afvoer voor het spoelwater
Tijdens het spoelen stroomt vuil water uit de afvoer naar een riool of afvoerpunt. Leid het naar een handige afvoer in de buurt. De afvoer of opvangput moet lager liggen dan de afvoeraansluiting van het filter. Zet het filter zo nodig hoger, of plaats een opvangbak onder het filter met een automatische dompelpomp die het spoelwater wegpompt.
U kunt ook een vuilwaterpomp rechtstreeks op de afvoer van het filter aansluiten. Het filter kan dan onder waterniveau worden geplaatst.

Het filter moet snel leeglopen. Leeglopen mag niet langer duren dan 40 seconden bij het model Small en 2 minuten bij het model Large. Duurt het langer, dan werkt het filter minder goed en kunnen de beads op termijn verstoppen.
4.2 De hevelhoogte
De hevelhoogte (zie tekening) is het hoogteverschil tussen de afvoer van het filter en de zeef van de luchtinlaat. Bij het filter zoals het geleverd wordt, is dit ongeveer 10 cm. Dat is voldoende als de afvoerleiding kort is (max. 2 meter).
Door het filter op een verhoging te zetten (bijvoorbeeld één of twee lagen bouwstenen met een stoeptegel erop) en een verlengbuis toe te voegen, vergroot u de hevelhoogte en verbetert de spoeling sterk. Wij raden aan dit waar mogelijk te doen.

4.3 Een stevige ondergrond
Het filter is zwaar als het vol water zit en moet voor de veiligheid goed ondersteund worden. Zet het op een vlakke, betegelde ondergrond of een betonnen sokkel.
4.4 Bereikbaar voor onderhoud
U moet regelmatig bij de afvoerkraan en de slibafvoer kunnen, en de interne zeven moeten af en toe verwijderd kunnen worden. Houd de aansluitingen aan de onder- en bovenkant van het filter goed bereikbaar: bouw ze niet in en graaf ze niet in. Gebruik de demonteerbare koppelingen die bij het filter worden geleverd.
4.5 Buiten of overdekt?
Het filter is geschikt voor buitengebruik. Zet u het in een bijgebouw, schuur of garage, dan staat het uit het zicht en is het ook beter beschermd tegen strenge vorst (zie 12. Gebruik in de winter).
4.6 Standaard stromingspatroon
Het water wordt via de driewegkraan en de inlaatzeef omhoog het filter in gepompt. De drijvende beads pakken zich bovenin samen tot een filterbed, waar zowel de biologische afbraak van afvalstoffen als de mechanische filtratie van vuildeeltjes plaatsvindt. Het gefilterde water verlaat het filter via de uitlaatzeef en de terugslagklep in de uitlaat.

4.7 Zo werkt het
Beadfilters worden al sinds de jaren zeventig ontwikkeld. De kenmerkende zandlopervorm en het spoelen met luchtbellen zijn de sleutel tot de effectiviteit van de SuperBead. Terwijl de beads tijdens het spoelen door de smalle hals tuimelen, wordt het vuil verwijderd en blijft precies de juiste hoeveelheid biofilm op de beads achter. Andere reinigingsmethoden (zoals schroeven, blowers of waterstralen) lopen het risico te veel van deze nuttige biofilm te verwijderen, waardoor de waterkwaliteit achteruitgaat. De SuperBead voorkomt dit.
Met een automatische uitbreidingsset wordt spoelen nog eenvoudiger: die opent de afvoerkraan, zet de systeempomp uit en, indien aanwezig, de spoelpomp aan. De timer van de automatische kraan zorgt ervoor dat er zo vaak wordt gespoeld als nodig is.
5. Het SuperBead-filter monteren
Controleer of u alle onderdelen heeft. Lees deze handleiding voordat u het filter plaatst. Lijm nog geen onderdelen.
5.1 Aansluitmateriaal

Model Small: standaard inlaat 90 mm en uitlaat 63 mm; UK- & US-uitvoering inlaat 3" en uitlaat 2"
Model Large: standaard inlaat en uitlaat 90 mm; UK- & US-uitvoering 3"
Voorgemonteerd (A/C)
- A/C: geperforeerde buis 110 mm
Aansluitingen onderzijde (D) – inlaat/afvoer
- Flexibele koppeling 90x135 mm
- Flexibele koppeling 90 mm
- Driewegkraan (zwart)
- 15 cm transparante pvc-buis, 90 mm (afvoer)
- Pvc-verloop, 90 mm x 3"
E & H: luchtinlaat
- Terugslagklep 1"
- 4 cm pvc-buis 1"
- Bocht 90°, 1"
- Pvc-luchtinlaat met zeef
F & I: uitlaat bovenzijde – terug naar de vijver
- Model Small: flexibele koppeling 90x135 mm
- Model Small: pvc-verloop, 63x90 mm
- Model Small: 8 cm pvc-buis, 63 mm
- Model Small: standaard terugslagklep 63 mm met splitkoppelingen (UK & US: één kant is 2")
- Model Large: flexibel verloop 90x135 mm
- Model Large: 8 cm pvc-buis, 90 mm
- Model Large: standaard terugslagklep 90 mm met splitkoppelingen (UK & US: één kant is 3")
Extra
- Slangklem-schroevendraaier 8 mm
Filtermateriaal
- Model Small: beads, 1⅓ zak (33 kg in totaal)
- Model Large: beads, 3 zakken (75 kg in totaal)
U heeft ook pvc-reiniger en pvc-lijm nodig.
5.2 Vullen met beads
Vul het filter met beads op de plek waar het komt te staan: gevuld weegt het meer dan 50 kg (Small) of 100 kg (Large). Bij nieuwe systemen kunt u de beads eerst "voorbehandelen" (zie 9. Het filter laten inlopen). Doe er niet meer beads in dan waarvoor het filter is ontworpen. Een brede trechter helpt om morsen te voorkomen. Gebruik alleen originele SuperBead-beads, zodat de zeven en kranen niet verstoppen. Bij gebruik van ander filtermateriaal vervalt de garantie.
- Draai de luchtinlaat met zeef in de 1½"-schroefdraad van het filter (gat 2), alleen handvast. Controleer of de O-ring erin zit. Lijm de andere onderdelen van de luchtinlaat nog niet aan elkaar.
- Verwijder de bovenste (blauwe) geperforeerde buis van 110 mm.
- Leg het filter neer en vul het met de zakken beads.
- Zet het filter weer rechtop.
- Plaats de bovenste geperforeerde buis van 110 mm terug.
- Lijm de andere onderdelen van de luchtinlaat aan elkaar: de bocht aan het korte pvc-buisje van 1", en dit aan de terugslagklep van 1".
Let op dat de pijl (FLOW) naar beneden wijst, zodat de klep naar beneden opent. De terugslagklep mag ook horizontaal worden gedraaid, maar dan met het scharnierpunt bovenaan.
5.3a Inlaat/afvoer onderzijde – metrisch (nr. 2)
- Monteer de 135 mm-kant van de flexibele koppeling op de SuperBead. Zorg dat de koppeling over de schroef valt waarmee de geperforeerde buis aan de behuizing vastzit. Dit kan krap zijn; draai zo nodig de slangklem zo ver mogelijk open.
- Monteer de driewegkraan aan de 90 mm-kant van deze koppeling.
- Sluit de 90 mm-koppeling aan op een van de twee vrije kanten van de driewegkraan.
- Sluit de transparante buis aan op de andere kant van deze koppeling. Vanaf hier sluit u aan op de afvoer met 90 mm-buis (zie 5.5 voor het verlengen van de afvoer).
- Lijm de 3"-kant van het verloop 90 mm x 3" op de laatste vrije kant van de driewegkraan. Vanaf hier sluit u aan op de pomp met 90 mm-buis.
De inlaat- en afvoeraansluiting van de driewegkraan kunnen ook omgedraaid worden.
Gebruik de juiste leidingdiameter:
- 50 mm: max. 8 m³/u
- 63 mm: max. 15 m³/u
- 75 mm: max. 20 m³/u
- 90 mm: max. 30 m³/u
- 110 mm: max. 40 m³/u
5.3b Inlaat/afvoer onderzijde – inch (nr. 2)
- Monteer de 135 mm-kant van de flexibele koppeling op de SuperBead. Zorg dat de koppeling over de schroef valt waarmee de geperforeerde buis aan de behuizing vastzit. Dit kan krap zijn; draai zo nodig de slangklem zo ver mogelijk open.
- Monteer de driewegkraan aan de 90 mm-kant van deze koppeling.
- Sluit de 90 mm-koppeling aan op een van de twee vrije kanten van de driewegkraan.
- Sluit de transparante buis aan op de andere kant van deze koppeling.
- Lijm het verloop 90 mm x 3" op het andere uiteinde van de transparante buis. Vanaf hier sluit u aan op de afvoer met 3"-buis (zie 5.5 voor het verlengen van de afvoer).
- Sluit de laatste vrije kant van de driewegkraan aan op de pomp. U kunt 2½" (binnendiameter) of 3" (buitendiameter) gebruiken.
De inlaat- en afvoeraansluiting van de driewegkraan kunnen ook omgedraaid worden.
Gebruik de juiste leidingdiameter:
- 1½": max. 8 m³/u
- 2": max. 15 m³/u
- 2½": max. 20 m³/u
- 3": max. 30 m³/u
- 4": max. 40 m³/u
5.4 Uitlaat bovenzijde (A)
Gebruikt u inch-maten, dan zit er een andere terugslagklep in de set: één kant is 63 mm (Small) of 90 mm (Large), de andere kant is 2" of 3".

- Monteer de 135 mm-kant van de flexibele koppeling op de SuperBead. Zorg dat de koppeling over de schroef valt waarmee de geperforeerde buis aan de behuizing vastzit. Dit kan krap zijn; draai zo nodig de slangklem zo ver mogelijk open.
- Model Small: lijm de 8 cm-buis van 63 mm in de terugslagklep (bij inch-maten: in de 63 mm-kant). Lijm het pvc-verloop (63x90 mm) op het andere uiteinde van deze buis.
Model Large: lijm de 8 cm-buis van 90 mm in de terugslagklep (bij inch-maten: in de 90 mm-kant). - Druk dit complete onderdeel in de 90 mm-kant (3") van de flexibele koppeling.
- Let op dat de pijl op de terugslagklep van het filter af wijst, en dat de klep horizontaal is gemonteerd met het scharnierpunt bovenaan. De klep heeft splitkoppelingen.
- Vanaf hier sluit u aan op de vijver met 63 mm of 2" (Small) of 90 mm of 3" (Large).
Gebruik de juiste leidingdiameter:
- 50 mm / 1½": max. 8 m³/u
- 63 mm / 2": max. 15 m³/u
- 75 mm / 2½": max. 20 m³/u
- 90 mm / 3": max. 30 m³/u
- 110 mm / 4": max. 40 m³/u
5.5 De afvoer verlengen
Wij raden aan de afvoer te verlengen met een leiding van minimaal 63 mm / 2", en bij het model Large bij voorkeur 90 mm / 3". Houd de leiding niet langer dan 3 meter. Het uiteinde van de leiding ligt bij voorkeur minstens 10 cm lager dan de afvoer van het filter. Snel leeglopen zorgt voor een krachtige reiniging van de beads.
Gebruik zo min mogelijk bochten, en vermijd op-en-neergaande leidingen waarin lucht kan blijven hangen.
U kunt aan het uiterste einde van de afvoerleiding een kleine vernauwing aanbrengen, of de leiding nu verticaal of horizontaal eindigt. Daardoor vult de hele afvoerleiding zich met water als het filter leegloopt. De lucht wordt eruit gedreven en er ontstaat een hevelwerking die helpt het water uit het filter te zuigen. Plaats het filter bij voorkeur vrij dicht bij uw riool of infiltratieput.
Snel leeglopen is essentieel voor een goede spoeling: maximaal 40 seconden bij de SuperBead Small en 2 minuten bij de SuperBead Large. Duurt het langer, dan werkt het filter minder goed en kunnen de beads op termijn verstoppen.
Is dit niet mogelijk, en kan het filter ook niet worden geplaatst zoals beschreven in 4.1 en 4.2? Dan raden wij sterk een goedkope spoelpomp aan met voldoende capaciteit (20–30 m³/u). Sluit die aan op de afvoer van de SuperBead. Zet de spoelpomp aan wanneer u spoelt, zodat het filter binnen de vereiste tijd leegloopt. Zo kan de afvoer ook hoger liggen dan het waterniveau en/of het filter.
5.6 Montagetips
Monteer na de SuperBead niets wat de druk verhoogt.
De tegendruk na de SuperBead moet zo laag mogelijk zijn: max. 5 meter waterkolom (0,5 bar). Hoge tegendruk ontstaat gemakkelijk bij grote debieten in combinatie met lange of te nauwe leidingen, en/of apparatuur zoals verwarmingen of UV-units. Is de tegendruk te hoog, dan kan de flexibele koppeling aan de boven- of onderkant van het filter worden gedrukt. Gebeurt dit, zet de koppelingen dan vast met een schroef of bout.
Om drukverlies in de inlaat en tegendruk in de uitlaat zo laag mogelijk te houden:
- gebruik waar mogelijk bredere leidingen en slangen
- zorg dat alle fittingen (ook UV-units) een zo groot mogelijke doorlaat hebben
- vermijd meerdere fittingen met interne vernauwingen
- plaats geen kranen in de uitlaat aan de bovenkant van het filter
- gebruik ruime bochten in plaats van scherpe knieën, en zo weinig mogelijk bochten
- gebruik stevige, knikvaste, ondoorzichtige flexibele slang met een gladde binnenwand, geschikt voor de drukken in het systeem
Om belasting op de in- en uitlaataansluitingen van het filter te voorkomen:
- ondersteun de leidingen met buisbeugels; ze zijn zwaar als ze vol water zitten
- zorg dat pompen of externe UV-units niet aan de filteraansluitingen hangen; anders kan uw garantie vervallen
- lijm de leidingen bij voorkeur pas definitief na de proefdraai
6. De juiste pomp kiezen
De juiste pomp hangt af van zowel de hoeveelheid water die hij verpompt als de druk die hij levert. De maximale debieten staan in de tabel bij 6.3. Bij kleinere systemen of in de winter kunt u het filter met een lager debiet laten draaien. Ga voor het beste resultaat niet onder 30% van het maximale debiet: de filterbacteriën hebben deze doorstroming nodig voor de aanvoer van zuurstofrijk water.
6.1 Minimale opvoerhoogte
Over het beadbed treedt enig drukverlies op, vooral als het filter bijna aan een spoeling toe is. Pompen met een lage maximale opvoerhoogte (2 meter) zijn misschien sterk genoeg om het filter in eerste instantie te vullen, maar geven risico op onderdruk, wat leidt tot slechte filtratie. Om dit te voorkomen raden wij pompen aan met een opvoerhoogte van minimaal 2,5 meter, of minimaal 2 meter meer dan de werkelijke opvoerhoogte van de pomp.
De werkelijke opvoerhoogte is het hoogteverschil tussen het waterniveau in de vijver of bak en het hoogste punt van het filter en de leiding terug naar de vijver. Bereken het debiet bij deze werkelijke opvoerhoogte, niet op basis van het maximale debiet dat sommige fabrikanten opgeven bij een opvoerhoogte van nul.
6.2 Maximale druk
Wij raden aan de filterbehuizing niet bloot te stellen aan drukken boven 0,7 bar (gelijk aan 7 meter waterkolom). Gebruik nooit een hogedrukpomp, zoals een krachtige zwembadpomp: die kan deze grens overschrijden en drukstoten geven bij het opstarten. Bij elke pomp met een opgegeven opvoerhoogte van meer dan 7 meter is het essentieel om vóór de filterinlaat een bypass-T-stuk te plaatsen, met een geschikte drukregelende veerterugslagklep (min. 1½" / 50 mm doorlaat), om overdruk op het filter te voorkomen.
Gebruikt u in deze situaties geen bypass, dan vervalt de garantie op het filter.
6.3 Welke pomp?
De tabel toont de maximale debieten en de vijvervolumes die gefilterd kunnen worden bij een omloop van eens per twee à drie uur. Zwaar bezette commerciële systemen kunnen een omloop van eens per uur of vaker nodig hebben; het behandelde volume moet dan navenant kleiner zijn. Uw dealer kan geschikte pompen adviseren.
Een kleine pomp is mogelijk niet geschikt voor lange leidingen of een groot hoogteverschil. Kies bij twijfel liever een iets grotere pomp dan een kleine pomp zonder reservecapaciteit. Pompen die boven waterniveau staan, moeten zelfaanzuigend zijn of zo geïnstalleerd worden dat ze nooit droog kunnen lopen.
| Model | Max. voer per dag (max. koi bij 1% voer) | Max. debiet | Max. vijvervolume | Aanbevolen pompcapaciteit |
|---|---|---|---|---|
| Small | 400 g | 17,5 m³/u | 25 m³ | 2,5–17,5 m³/u bij 0,2 bar |
| Large | 1000 g | 35 m³/u | 70 m³ | 5–35 m³/u bij 0,2 bar |
6.4 Voorfilters en korven
SuperBead-filters hebben interne zeven met spleten van ongeveer 1,5 mm om de beads binnen te houden. Deze zeven verstoppen veel minder als deeltjes groter dan 1,5–2 mm en draadalg worden verwijderd voordat het water het filter bereikt. Dat scheelt veel onderhoud aan de zeven.
Het is daarom erg belangrijk om vóór de inlaat een geschikte korf te plaatsen, of een voorfilter dat fijne deeltjes verwijdert, zoals een zeefbochtfilter of trommelfilter (zie ook bijlage). Zeer fijne extra filters (zoals fijne schuimblokken) zijn niet nodig of wenselijk, tenzij de pompfabrikant ze voorschrijft.
7. Belangrijke punten
7.1 Hevelwerking en onderdruk
Ligt de retour van het filter bij de vijver lager dan de terugslagklep van de luchtinlaat op het filter, dan is er een kleine kans op hevelwerking. Er kan dan tijdens normaal gebruik lucht via de luchtinlaat het filter in worden gezogen. Deze luchtbellen verstoren de beads, waardoor het water troebel wordt en de luchtinlaat gaat druppelen.
Dit komt vaker voor bij:
- nieuwe of zeer schone filters
- te kleine pompen
- lange, brede retourleidingen naar de vijver
- een verminderd pompdebiet, door een kraan op de pompuitlaat of een verstopte pompkorf
Om te controleren of onderdruk de oorzaak is van een druppelende luchtinlaat, houdt u even uw hand voor de retour bij de vijver. Stopt het druppelen binnen een minuut, dan is onderdruk waarschijnlijk de oorzaak.
7.2 Het water beluchten
Het water moet ergens in het systeem worden belucht, omdat zowel de vissen als de filterbacteriën veel zuurstof kunnen verbruiken, vooral bij warm weer. Denk aan een zeefbochtfilter vóór het filter, of een retour naar de vijver die het water belucht, zoals een waterval.
7.3 Terugslagkleppen en voetkleppen
Om te voorkomen dat een droog opgestelde pomp boven waterniveau zijn aanzuiging verliest, raden fabrikanten soms een terugslagklep (voetklep) bij de pomp aan. De inlaatklep kan de pomp na korte onderbrekingen gevuld houden, maar dat is alleen gegarandeerd als de pomp lager staat dan het waterniveau van de vijver.
7.4 De SuperBead gebruiken zonder voorfilter
Wij raden aan grof vuil altijd te verwijderen met een zeefbochtfilter of trommelfilter voordat het water de SuperBead in gaat. Dit verlaagt de belasting van het filter en kan betekenen dat u minder vaak hoeft te spoelen. Het is nog belangrijker om de geperforeerde inlaatbuis van de SuperBead schoon te houden. Deze buis heeft spleten van ongeveer 1,5 mm die de beads in de behuizing houden. Elke spoeling maakt de buis gedeeltelijk schoon, en de buis is ruim ontworpen, maar vooral bladeren en algen kunnen hem op termijn toch verstoppen.
Bij binnenbassins is een voorfilter niet verplicht, maar wel aan te raden. Is het echt niet mogelijk om bij een buitenvijver een voorfilter te plaatsen, dan mag de SuperBead alleen onder deze voorwaarden worden gebruikt:
- model Small: vijvers tot 7 m³
- model Large: vijvers tot 15 m³
- geen bomen vlak bij de vijver
De interne zeef verstopt dan sneller, en er hoopt zich meer vuil op in het filter. Mogelijk moet u vaker spoelen en de geperforeerde buis vaker schoonmaken. Blijft het pompdebiet ook na het spoelen duidelijk lager dan bij de installatie van het filter, dan wordt er te weinig gespoeld of is de geperforeerde buis verstopt.
8. Het filter voor het eerst opstarten
Zet de pomp aan, maar nog geen UV-units. De driewegkraan moet in de juiste stand staan (pomp naar filter open). Terwijl het filter volloopt, ratelen de beads tegen de wand van de behuizing; dit geluid stopt als het filter vol is. De beads en/of leidingen kunnen wat stoffig zijn, dus u kunt de eerste liters naar de afvoer laten lopen.
Het is handig om het debiet terug naar de vijver te meten met een maatemmer en een stopwatch. Stel het debiet zo nodig bij met een kraan op de pompuitlaat. Plaats nooit een kraan op de uitlaat van het filter: dat verhoogt de tegendruk op het filter. Is er een manometer geplaatst, noteer dan de normale waarde.
Controleer op lekkages. Zijn er geen lekken en stroomt het water gelijkmatig, dan werkt uw SuperBead goed. Dit is een goed moment voor een proefspoeling:
- Zet de pomp uit en draai de hendel van de driewegkraan naar de andere stand. U hoeft uw handen niet nat te maken. De terugslagklep in de bovenste uitlaat sluit en het spoelwater begint uit de afvoer te lopen.
- Start direct een stopwatch. Leg uw oor tegen de zijkant van het filter en luister: lucht wordt via de terugslagklep van de luchtinlaat aangezogen, en de beads ratelen tegen de behuizing terwijl ze in de luchtbellen schoon tuimelen. Laat het filter helemaal leeglopen. Deze eerste keer zou het spoelwater niet vuiler moeten zijn dan het vijverwater. Door nu te luisteren leert u hoe een normale spoeling klinkt.
- Zodra er nog maar een straaltje uit de afvoer komt, stopt u de stopwatch. Het filter moet binnen 40 seconden (Small) of 2 minuten (Large) leeg zijn. Noteer deze tijd: het is de minimale duur van een spoeling en een referentie voor later. Laat het filter altijd helemaal leeglopen.
- Draai de driewegkraan terug en zet de pomp weer aan. Noteer ook hoe lang het filter erover doet om weer vol te lopen. Ook dit is een referentie, omdat het laat zien hoe schoon de pompkorf en de geperforeerde buis van de SuperBead zijn.
Uw filter is nu getest en werkt goed. De drijvende beads pakken zich bovenin het filter samen en beginnen al snel deeltjes uit het water te filteren. Zodra het filter is ingelopen, worden ook de fijnste deeltjes gefilterd en wordt afval biologisch afgebroken.
9. Het filter laten inlopen
Laat het filter, behalve tijdens het spoelen, 24 uur per dag draaien. Net als uw vissen hebben de bacteriën die zich op de beads vestigen zuurstofrijk water nodig.
De mechanische filtratie werkt meteen, maar de volledige biologische werking kan tot drie maanden duren, vooral in nieuwe vijvers en bij koud weer. Geduld is nodig. Zitten er nog geen vissen in de vijver, dan kunt u producten met ammoniumzouten en nitriet gebruiken die visafval nabootsen en het filter helpen inlopen. Verder helpen deze stappen:
- Overweeg de beads voor te behandelen. Kunststof filtermateriaal heeft een glad oppervlak waarop bacteriën zich langzaam vestigen. Er zijn aanwijzingen dat het weken van de beads in een oplossing van kaliumpermanganaat (1 gram per 10 liter, tien minuten) het kunststofoppervlak iets opruwt en een dun laagje achterlaat waaraan bacteriën zich beter hechten. Spoel de beads na met schoon water voordat u ze in het filter doet.
- Zet niet veel vissen tegelijk uit. Bouw het visbestand geleidelijk op, te beginnen met sterke, minder waardevolle vissen.
- Voer de vissen de eerste twee maanden minder dan normaal.
- Voeg na de eerste dagen een filterstarter met filterbacteriën toe. U kunt ook het vuil uit een bestaand, gezond (!) vijverfilter uitspoelen en dit bij de pompaanzuiging in de vijver gieten.
- Gebruik geen vijvermedicijnen terwijl het filter inloopt. Sommige middelen verstoren de filterbacteriën ernstig, en veel middelen kunnen de filterwerking tijdelijk verminderen, vooral bij het eerste gebruik. Vraag bij twijfel een specialist om advies voordat u een middel gebruikt.
- Zet UV-units de eerste maand niet aan. Het water kan tijdelijk groen worden, maar dat is zelden schadelijk.
U kunt het inlopen volgen met gewone vijvertesten. Het nuttigst zijn in deze fase pH, nitriet (NO2), ammoniak/ammonium (NH3/NH4) en nitraat (NO3). De pH blijft meestal vrij stabiel en hoeft alleen af en toe gecontroleerd te worden. Aanvaardbare pH-waarden in een vijver liggen meestal tussen 6,5 en 9,0; ideaal voor vijvervissen is 7,0 tot 8,5.
9.1 Op gang komen van de nitrificatie
Het belangrijkste afvalproduct van vissen is ammoniak (en ammonium), en dit is de eerste stof die zich in het water ophoopt. Ook bacteriën die organisch afval en voerresten afbreken, produceren ammoniak. Binnen een à twee weken (bij warm weer binnen enkele dagen) groeien er specifieke bacteriën op de beads die ammoniak omzetten in nitriet. Zodra nitriet meetbaar wordt, begint het ammoniakgehalte meestal te dalen. Ten slotte vermenigvuldigen andere bacteriën zich die nitriet omzetten in nitraat. Dit hele proces heet nitrificatie. De waarden volgen meestal het patroon in de grafiek hieronder.
Ammoniak (NH3/NH4) en nitriet (NO2) geven allebei stress bij vissen. Zet geen extra vissen uit zolang deze stoffen meetbaar zijn. Als het filter voldoende is ingelopen, dalen beide tot onder de meetgrens en blijft alleen het veel minder schadelijke nitraat (NO3) over. Een plotselinge toename van de belasting (meer vissen of meer voer) kan het filter op elk moment overbelasten. Ammoniak en nitriet kunnen dan terugkomen totdat de filterbacteriën zich voldoende hebben vermenigvuldigd.
10. Wanneer spoelen?
Tijdens het inlopen zijn nieuwe vijvers nog vrij schoon, dus het filter wordt niet snel vuil. Tegelijk begint zich een dunne biofilm met filterbacteriën op de beads te vormen. Spoel daarom de eerste twee tot vier weken niet, om de bacteriën in deze belangrijke beginfase niet te verstoren, vooral in vijvers met schoon water.
Het belangrijkste teken dat spoelen nodig is, is een duidelijke afname van het debiet uit de filteruitlaat. Controleer eerst of dit niet komt door een verstopte pompkorf of een verstopte geperforeerde inlaatbuis. Is het debiet gedaald tot ongeveer een derde van het begindebiet, of staat de manometer op de inlaat (indien aanwezig) 0,1 bar hoger dan de normale waarde bij een schoon filter, dan moet u spoelen.
10.1 De standaard spoeling
- Zet de pomp uit en draai de driewegkraan helemaal naar de andere stand. De terugslagklep in de bovenste uitlaat sluit.
- Terwijl het water wegloopt, wordt lucht aangezogen via de terugslagklep van de luchtinlaat. Luister naar de normale geluiden terwijl het filter leegloopt: de beads vallen door de smalle hals en tuimelen schoon in het kolkende water en de luchtbellen. Kijk naar het spoelwater: het vuil dat de beads hebben opgevangen, komt tegen het einde van de spoeling mee. Laat het filter voor het beste resultaat helemaal leeglopen.
- Zodra er nog maar een straaltje uit de afvoer komt, draait u de driewegkraan terug en zet u de pomp weer aan.
- Het is normaal dat de eerste liters water terug naar de vijver wat troebel zijn. Dit is onschadelijk, en het filter haalt deze deeltjes snel weer weg. Was het filter erg vuil, laat het dan gedeeltelijk vollopen en spoel nog een keer om meer vuil te verwijderen.
Is het filter ingelopen, houd dan de standaard spoelfrequenties aan. De gevestigde bacteriën op de beads kunnen tegen veel spoelingen zonder dat de nitrificatie verstoord raakt. Uit tests blijkt zelfs dat het voorzichtige spoelen met luchtbellen de nitrificatie efficiënter maakt. Bij twijfel: spoelen!
10.2 Aanbevolen minimale spoelfrequentie
| Model | Winter (<10 °C) | Voorjaar & najaar | Zomer | Waterverlies per spoeling (ca.) |
|---|---|---|---|---|
| Small | 1 à 2 keer per week | 3 à 4 keer per week | 1 keer per dag | 150 liter |
| Large | 1 à 2 keer per week | 2 à 3 keer per week | 1 keer per dag | 400 liter |
Regelmatig spoelen verwijdert vast afval voordat het wordt afgebroken en het water vervuilt. Zo worden ook voedingsstoffen uit het water gehaald, wat de algengroei verder beperkt. Het filter blijft biologisch zo efficiënt mogelijk en ander onderhoud blijft tot een minimum beperkt. Bij een hoge belasting is regelmatig spoelen essentieel; bij geautomatiseerde aquacultuursystemen kan het filter zo worden ingesteld dat het om de paar uur spoelt. U kunt een SuperBead eigenlijk niet te vaak spoelen.
Het spoelen met luchtbellen en de zandlopervorm zijn de sleutel tot de efficiëntie van de SuperBead. Ze maken de beads schoon en laten een dunne, gezonde biofilm op het oppervlak achter. In statische kamerfilters kan het filtermateriaal bedekt raken met een veel te dikke biofilm. Het spoelen met luchtbellen zorgt ervoor dat zo veel mogelijk beadoppervlak beschikbaar blijft voor biologische filtratie.
10.3 Volautomatisch spoelen
Met de hand spoelen, door de pomp uit te zetten en de driewegkraan om te draaien, is eenvoudig. Maar u kunt nog een stap verder gaan en het hele proces volautomatisch maken door een motor op de driewegkraan te plaatsen. Vraag uw leverancier naar de mogelijkheden.
11. Onderhoud op lange termijn
11.1 Controle
Het is erg belangrijk om het spoelen regelmatig te controleren:
- luister naar de beads die in het filter tuimelen
- controleer de spoeltijd en of de terugslagkleppen goed werken
Doe dit bij voorkeur minstens één keer per week. Zo ziet u mogelijke problemen voordat ze ernstig worden.
11.2 Extra maandelijks onderhoud
Spoel eens per maand drie tot vijf keer achter elkaar. Dit maakt hardnekkiger vuil in het filter los en verkleint de kans dat beads aan elkaar gaan kleven verder. Bij zwaar belaste aquacultuursystemen, of als u voer met veel vet en eiwit geeft, doet u dit elke één à twee weken.
11.3 Terugslagkleppen
De terugslagklep in de bovenste uitlaat en die van de luchtinlaat hebben heel weinig onderhoud nodig. Heel af en toe moeten het klepvlak of de zitting worden schoongemaakt. Druppelt de luchtinlaat, zie dan 14. Problemen oplossen en 7.1 Hevelwerking en onderdruk.
11.4 Pompkorven
Maak de pompkorf af en toe schoon. Raakt die verstopt met vuil of draadalg, dan loopt het filter mogelijk niet goed vol of leeg, daalt het debiet en kan de luchtinlaat gaan druppelen.
11.5 Zeven in afvoer en uitlaat
Na verloop van tijd kan de zeef van de afvoer onderin (of heel soms de zeef van de bovenste uitlaat) langzaam verstoppen met hardnekkig vuil, draadalg of slakjes, vooral als er geen voorfilter wordt gebruikt. In dat geval moet u de zeven af en toe verwijderen en schoonmaken, zeker als de korf op de pomp te grof is. Een geschikt voorfilter (zie de tekening bij 4.1) en de regelmatige extra spoelingen (zie 11.2) houden dit onderhoud tot een minimum beperkt.
12. Gebruik in de winter
In de winter, als het water kouder is dan 8–10 °C, voert u koi minder en kan het onderhoud minder vaak. Om te voorkomen dat de vissen afkoelen door de stroming, zuigt u het water niet van de bodem van de vijver aan, maar 30–60 cm onder het wateroppervlak. Overweeg het debiet te verlagen: de SuperBead blijft filteren en biologisch werken, zelfs bij 30% van het maximale aanbevolen debiet.
IJs kan uw filter beschadigen!
Kan het streng vriezen, isoleer dan het filter, de leidingen, kranen, externe UV-units en bijvulkranen. Let vooral op leidingen waarin het water nauwelijks beweegt, zoals de afvoerleiding. Gewone buisisolatie met gesloten cellen en isolatiemantels voor boilers werken goed, zolang ze droog blijven. Omdat het filter gesloten is en niet stinkt, is het vaak handig om het in een vorstvrij bijgebouw, garage of bijkeuken te zetten. Dat beschermt het ook tegen bevriezen als de pomp stilvalt door een stroomstoring.
12.1 Het filter uitzetten in de winter
Bij kleinere systemen en in zeer koude streken kunt u het filter na de eerste strenge vorst uitzetten en schoon en droog laten staan tot het voorjaar. Spoel ter voorbereiding vier keer achter elkaar, zodat de beads zo schoon mogelijk zijn, en laat het filter daarna drogen. Koppel de pomp los van de inlaat en laat de uitlaat helemaal open.
13. Waterkwaliteit op peil houden
Ook na de eerste inloopperiode blijft een biologisch filter maanden en jaren rijpen, terwijl verschillende micro-organismen zich op de beads vestigen. Dit proces kan worden teruggezet door langdurige stroomstoringen of vijvermiddelen, vooral als die voor het eerst worden gebruikt.
13.1 Gedeeltelijk water verversen
De waterkwaliteit verandert ook doordat stoffen zoals nitraat (NO3) en opgeloste stoffen zich langzaam ophopen. Tegelijk worden sommige mineralen verbruikt door de vissen, planten en filterbacteriën. In meren zorgen beken en hevige regen voor vers water en mineralen, en spoelen ze overtollig afval weg. In een gesloten systeem zoals een koivijver is regelmatig gedeeltelijk water verversen nodig om deze natuurlijke verversing na te bootsen.
Bij elke spoeling verdwijnt wat water, dat met vers water moet worden aangevuld, het makkelijkst met een automatische bijvulkraan. Samen werkt dit als een gedeeltelijke waterverversing. Maar in een systeem dat dicht bij het maximale vijvervolume draait, ververst de laagste aanbevolen spoelfrequentie in een zomerweek misschien maar ongeveer 1% van het water. Dat is veel te weinig om de waterkwaliteit op lange termijn goed te houden, dus extra gedeeltelijke waterverversingen zijn nodig.
13.2 Spoelen als waterverversing
Een eenvoudige oplossing is zo vaak spoelen dat u per week de gewenste waterverversing haalt. Veel koihouders streven in de zomer naar 5% per week. De tabel bij 10.2 laat het gemiddelde waterverlies per spoeling zien. Vaak spoelen verstoort de filterbacteriën niet; het filter werkt er juist beter door.
Water bijvullen dat is verdampt, is geen waterverversing, omdat er geen afval wordt verwijderd. Er moet eerst water uit de vijver worden gehaald, bijvoorbeeld door te spoelen, via een bodemafvoer of met een vijverstofzuiger, voordat er vers water bij komt. Gebruik een waterconditioner of een geschikt leidingwaterfilter om grote hoeveelheden gechloreerd water veilig te maken voor de vijver. Vraag een plaatselijke specialist om advies als uw water chlooramines bevat, rechtstreeks uit een bron komt, of veel metalen zoals ijzer bevat.
13.3 Vijver en vissen in de gaten houden
Letten op hoe het water eruitziet en hoe de vissen zich gedragen is erg nuttig, maar de enige manier om zeker te zijn van de waterkwaliteit is regelmatig testen. Gebruik goede vijvertesten, verkrijgbaar bij elke grote vijverspeciaalzaak. Houd de resultaten bij in een logboek, met datum en tijd. Zo ziet u de natuurlijke schommelingen per dag en per seizoen, en het effect van behandelingen of waterverversingen. Het helpt ook om problemen aan te pakken voordat ze uit de hand lopen, wat uw vissen en vijver gezond houdt.
Het overzicht hieronder is een samenvatting, te gebruiken naast andere informatie over goede visverzorging. Lees het bij voorkeur door voordat er problemen zijn.
14. Problemen oplossen
Het water is plotseling groen of melkachtig grijs geworden
Algenbloei (groen water) en bacteriebloei (melkachtig grijs water) kunnen voorkomen, vooral tijdens het inlopen van het filter of na een plotselinge toename van opgeloste voedingsstoffen. Een goede UV-unit lost dit op. Lijkt de UV niet te werken, controleer dan de lamp en maak het kwartsglas zo nodig schoon; zeer hard water kan er een laagje op achterlaten. Andere oorzaken van troebel water zijn te veel (vet- en eiwitrijk) voer en grond die van rond de vijver inspoelt. Voer een tijdje minder en overweeg zeer spaarzaam een vlokmiddel te gebruiken (maar niet in zeer zacht water).
Het water is plotseling erg vuil geworden
Wordt er tijdens normaal gebruik lucht het filter in gezogen, dan verstoort dat de beads, zodat ze het vuil niet goed meer opvangen. Controleer of er geen lekken zijn in de leidingen rond de pomp of de filterinlaat, en of de pomp niet verstopt is of lucht aanzuigt, bijvoorbeeld van uitstroomstenen. Controleer ook of de retour naar de vijver niet lager of in het water is gelegd: hevelwerking daar kan lucht via de luchtinlaatklep het filter in zuigen (zie 7.1).
Er is een stroomstoring geweest
Was de stroom maar een paar uur uit, dan zijn er normaal geen problemen, mits het filter goed is onderhouden. Was het filter erg vuil, werd er veel gevoerd of was het erg warm, dan kunnen de filterbacteriën sneller zonder zuurstof komen. Spoel in die gevallen, of na een lange stroomstoring (meer dan 12 uur), één of twee keer zodra het filter weer vol is, om bedorven water en afstervende bacteriën te verwijderen. Voer een paar dagen weinig en test het water op ammoniak en nitriet.
Het filter loopt veel langzamer leeg; het beadbed valt in één klomp naar beneden ("plof"); het spoelen klinkt anders; of de manometer gaat na het spoelen niet terug naar de normale waarde
Langzaam leeglopen kan komen door een geleidelijk verstoppende zeef in de afvoer en/of een "verkleefd" beadbed. De zeef kan verstoppen door draadalg, sponsachtige aangroei (mosdiertjes) in het filter, of kleine slakjes die in de spleten vastzitten. Bij een verkleefd beadbed plakken de beads aan elkaar doordat de biofilm te dik is geworden, omdat er te weinig is gespoeld.
Regelmatig spoelen voorkomt de meeste van deze problemen.
Treden deze problemen op, spoel dan vier of vijf keer achter elkaar en spoel daarna vaker. Blijven de problemen bestaan:
- laat het filter leeglopen
- controleer of de pompkorf niet verstopt is
- verstoppen de onderste of bovenste zeven snel, verbeter dan de korf op de pompinlaat
- maak de spoeling krachtiger, bijvoorbeeld door de hevelhoogte van de afvoer te vergroten (zie 4.1 en 4.2) en vernauwingen in de afvoer weg te nemen
Blijven de beads aan elkaar kleven, dan kunt u:
- de pomp uitzetten, de afvoer dicht laten en het filter vol water laten staan. Blaas 30 tot 60 minuten lucht in de luchtinlaatklep met een blower of een sterke aquariumluchtpomp. De lucht verzamelt zich onder het beadbed, werkt zich geleidelijk omhoog en breekt de beads los. Spoel daarna 4 of 5 keer achter elkaar voordat u het filter weer opstart; of
- het filter gedeeltelijk laten leeglopen, de bovenste uitlaat demonteren en de beads losspuiten met een krachtige straal van een tuinslang of hogedrukreiniger. Monteer de uitlaat weer en spoel een aantal keer.
De luchtinlaat druppelt
Zie 7.1 Hevelwerking en onderdruk, en controleer of het rubber van de klep schoon is.
Ik vind de wolk vuil water die soms vlak na het opstarten uit het filter komt niet mooi
Dit is normaal bij alle beadfilters en is niet schadelijk voor de vissen. U kunt het verminderen door vaker te spoelen, of door direct nadat het filter weer vol is nog een keer te spoelen. Wilt u het helemaal voorkomen, plaats dan een T-stuk met kraan, of een driewegkraan, in de uitlaatleiding van het filter en laat dit eerste water een paar seconden naar de afvoer lopen. Met een stukje transparante buis in de afvoerleiding ziet u wanneer het water helder is.
Het spoelen lijkt te stoppen voordat het filter leeg is
Dit kan gebeuren als er lucht vastzit in de afvoerleidingen, of als er draadalg of ander vuil op de inlaatzeef zit dat bij het leeglopen terugvalt op de zeef.
Ik ga twee weken op vakantie
In licht bezette tuinvijvers vinden de vissen wat natuurlijk voedsel. U kunt kleine hoeveelheden bijvoeren met een automatische voerautomaat. Controleer of alle kranen in het systeem goed werken, en doe een paar dagen voor vertrek het gewone onderhoud om zeker te weten dat alles in orde is.
Heeft u een automatische uitbreidingsset met timer en een automatisch bijvulsysteem, dan spoelt het filter vanzelf. Anders kunt u het filter, omdat minder voeren de belasting verlaagt, meestal twee weken zonder spoeling laten: spoel drie keer achter elkaar voor vertrek en nog eens na terugkomst. Of laat degene die de vissen voert zien hoe spoelen werkt.
Kan ik mijn systeempomp gebruiken om het filter leeg te laten lopen?
Nee. Opent u de afvoerkraan terwijl de pomp nog draait, dan wordt het vijverwater rechtstreeks via de driewegkraan naar de afvoer gepompt. Gebruik een aparte (goedkope) pomp met een groot debiet (20–30 m³/u) op de afvoer van het filter (zie 4.1).
Hoe plaats ik het filter onder het waterniveau van de vijver?
Plaats een spoelpomp op de afvoer van het filter, of maak een opvangput die lager ligt dan de onderkant van het filter (zie 4.1 en 5.5).
Bijlage: De SuperBead combineren met andere filters
De SuperBead werkt goed naast bestaande filterapparatuur en kan de capaciteit van elk systeem vergroten. Dat is vooral handig als meer vissen het bestaande systeem overbelasten. Bij een zeer hoge belasting geeft extra apparatuur het beste resultaat.
Beluchting wordt in alle gevallen aanbevolen. Waar watervallen of fonteinen weinig natuurlijke beluchting geven, is een zuinige luchtpomp met uitstroomstenen in de vijver de makkelijkste oplossing. Zorg dat er geen luchtbellen de SuperBead in worden gezogen.
Voorfiltratie kan met zeefbochtfilters (SuperSieve of trommelfilters, zie de tekening bij 4.1), grove inline-korven, of bestaande zwaartekrachtgevoede bezink- of borstelkamers. Het water kan van daaruit naar de SuperBead worden gepompt. Maak deze voorfilters zeer regelmatig schoon om organisch afval te verwijderen voordat het wordt afgebroken; anders kan draadalg een groter probleem worden. Een voorfilter moet deeltjes groter dan 1,5 mm verwijderen. Zo verstoppen grote vuildeeltjes de zeven van de SuperBead niet, en worden organische deeltjes verwijderd voordat ze worden afgebroken, wat de algengroei beperkt.
Bestaande zwaartekrachtgevoede meerkamerfilters: de eenvoudigste oplossing is water uit de laatste kamer naar de SuperBead te pompen en dan terug naar de vijver. U kunt ook het debiet van de bestaande pomp verlagen en met een extra pomp water uit de middelste kamer naar de SuperBead pompen. De SuperBead zorgt dan voor extra nitrificatie en "polijst" het water door kleine deeltjes te verwijderen die door de kamers heen komen. Zo benut u echter niet het vermogen van de SuperBead om het meeste vuil te verwijderen voordat het wordt afgebroken. Worden de kamers niet regelmatig schoongemaakt, dan kan er meer draadalg groeien. Het is beter het meerkamerfilter om te bouwen naar gepompte opstelling.
Bestaande gepompte meerkamerfilters: pomp het water eerst naar de SuperBead, dan naar het kamerfilter, en laat het onder zwaartekracht terugstromen naar de vijver. Met regelmatig spoelen benut u zo het beste het vermogen van de SuperBead om vuil te verwijderen voordat het wordt afgebroken. Het kamerfilter blijft schoner en werkt als biologisch filter in plaats van als slibvanger. Gebruik een geschikte korf op de pomp naar de SuperBead om grotere deeltjes tegen te houden, en spoel vaker. Bij slechte voorfiltratie in deze opstelling raden wij aan het maximale debiet te verlagen naar 7 m³/u voor het model Small en 15 m³/u voor het model Large. Zorg voor voldoende beluchting in de doorstroomopeningen van het kamerfilter.
Vortexen en zwaartekrachtgevoede bezink- of borstelkamers: het water kan van daaruit naar de SuperBead worden gepompt. Dit is niet ideaal, omdat grotere deeltjes in de SuperBead kunnen komen en de inlaatzeef kunnen verstoppen. Het is dan verstandig Japanse matten in de kamer te leggen die als voorfilter werken. Maak deze kamers zeer regelmatig schoon om organisch afval te verwijderen voordat het wordt afgebroken; anders kan draadalg een groter probleem worden.
Biologische torens (trickle towers) kunnen worden gevoed vanuit de uitlaat van de SuperBead. Een biotoren verhoogt het zuurstofgehalte van het water sterk en helpt de nitrificatie in zwaar belaste commerciële systemen. Het water stroomt daarna onder zwaartekracht terug naar de vijver.
Moving-bed-filters vergroten de nitrificatie in zwaar belaste systemen, maar kunnen geen vuildeeltjes verwijderen. Ze kunnen naast de SuperBead worden gebruikt, die het vuil verwijdert. Sluit ze los van de SuperBead aan.
Heeft u meer hulp nodig, neem dan contact op met uw dealer. Het helpt als u alle relevante gegevens bij de hand heeft, zoals het filtermodel, het pomptype, kranen en slangen.
Air-Aqua ontwikkelt zijn producten voortdurend, wat kan leiden tot technische wijzigingen aan de huidige modellen. De informatie en afbeeldingen op deze pagina zijn alleen bedoeld als richtlijn.
